Ekonomik Yapı

Şırnak 2019 yılında cari fiyatlarıyla 14 milyar 373 milyon 874 bin TL gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) elde etmiştir. TRC3 bölgesinde 24 milyar GSYH elde eden Mardin’in ardından ikinci il olurken Türkiye genelinde kırk dokuzuncu il olmuştur. Zincirlenmiş GSYH endeksine göre Şırnak’ın hasılası bir önceki yıla göre % 4.7 oranında artış göstermiştir. Sektörlere göre ise yaklaşık olarak sırasıyla kamu sektörü 5  milyar TL, hizmetler sektörü 4 milyar TL, tarım orman sektörü 1 milyar TL, inşaat 647 milyon TL, sanayi 609 milyon TL, mesleki idari/destek hizmetleri 316 milyon TL, imalat ise 164 milyon TL tutarında gerçekleşmiştir. Zincirlenmiş hacim endeksine göre Şırnak’ın ülke ekonomisine katkısı yüzde 0,02 olmuştur (Türkiye İstatistik Kurumu, 2021). 

Kişi başına düşen GSYH 2019 yılında Türkiye geneli için $ 9.213 (52.316 TL) olarak hesaplanmıştır. İller bazında ise Şırnak ilinde kişi başına düşen gelir $ 4.804 (27.280 TL) olarak hesaplanmıştır. Böylece Şırnak Türkiye genelinde 70’inci olurken 67’inci olan Mardin’in den sonra TRC3 bölgesinde ikinci il olmuştur (Türkiye İstatistik Kurumu, 2021). 

Şırnak’ın da içinde bulunduğu TRC3 bölgesinde işgücüne katılım oranı yüzde 43,5 istihdam oranı yüzde 30 ve işsizlik oranı yüzde 30,9 olarak hesaplanmıştır (TUİK, 2021). İstatistiklere göre Şırnak ilinde işgücüne katılım oranının son derece düşük olmasına rağmen işsizlik oranının çok yüksek olduğu ortaya çıkmaktadır.

Şırnak’ta iki adet organize sanayi bölgesi (OSB) bulunmaktadır. Şırnak merkezde bulunan OSB 76 hektar alana ve 17 parsele sahip olup bunların yalnızca 4 parselin tahsisi yapılmıştır. Cizre ilçesi sınırları içerisinde İpekyolu üzerinde bulunan OSB ise 82 hektar alana ve 58 parsele sahip olup tahsis edilen parsel sayısı 40’tır.

İlin ekonomisi kırsal kesimlerinde ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayanırken kentlerde küçük esnaflık ve ticaret öne çıkmaktadır. Kırsal kesimlerde yaylacılık yöntemiyle küçükbaş hayvan beslenerek süt, peynir, yağ, et, yün, tiftik gibi hayvansal ürünler elde edilir (Şırnak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2021). Küçükbaş hayvancılık yanında arıcılık da ilin ekonomisinde gelişim göstermektedir. Özellikle Beytüşşebap ilçesi sınırlarında bulunan Faraşin yaylasında üretilen ballar ülke genelinde marka olma yolunda ilerlemektedir.

Silopi ilçesinde bulunan Habur sınır kapısı Türkiye ile Irak arasında yapılan ticaretin geçiş noktası konumundadır. Irak ile yapılan sınır ticareti ilin ekonomisinde önemli bir yer tutmuş özellikle 1994-2000 yılları arasında motorin ithalatına getirilen kolaylıkla kamyonculuk ile taşıma faaliyeti gelişme göstermiştir. Dicle nehri üzerinde yer alan çeşitli büyüklükteki kum ocakları faaliyet göstermektedir (Cizre TSO, 2021). 

Şırnak merkez ve Silopi ilçeleri sınırları içerisinde asfaltit maden işletmeleri kurulmuş olup madencilik, sınır ticaretine ek olarak ilde öne çıkan bir sektördür. Asfaltit yanında Uludere ilçesi yakınlarında düşük rezervli fosfat (P) yatakları bulunurken merkez ilçe sınırlarında yer alan Çakırsöğüt köyü ve Balveren beldesinde çimento yapımında kullanılabilecek kireçtaşı yatakları bulunmaktadır. Merkez ilçe Toptepe köyü ile Cizre ilçesi Cudiyet mahallesinde ise çimento yapımında kullanılan kil rezervleri bulunmaktadır (MTA, 2021).

Güçlükonak ilçesi sınırlarında ise jeotermal enerji kaynağı bulunmakta olup 2 lt/sn debiye sahiptir. Bu kaynak termal turizm amacıyla kullanılmaktadır (MTA, 2021). İlde bulunun bir diğer jeotermal kaynak ise Beytüşşebap ilçesi yakınlarında yer almakta olup kaynağın termal turizm amacıyla kullanılabilmesi için Ajans desteği, ilçe kaymakamlığı ve il özel idaresinin girişimiyle konaklama tesisi yapılmaktadır.

Son yılarda TRC3 bölgesinde gelişme gösteren turizm sektörünün etkisiyle Şırnak ilinde de kültür-inanç, doğa ve kaplıca turizmi alanındaki değerlerini tanıtma gayreti artmıştır. Şırnak merkezde ve Cizre ilçesinde birer adet beş yıldızlı otel bulunmakta olup ilin turizm sektörünün daha fazla gelişme potansiyeli bulunmaktadır. 

Şırnak Yatırım Destek Ofisi

Vakıfkent Mah. Uludere Cad. No:16 ŞIRNAK

Bilgi Hattı

0(482) 216 24 68